Het nef[f]

[FR - Vers la page en français]

Het nef[f], oftewel de nouvelle école franco-flamande (nieuwe Frans-Vlaamse school), is een grensoverschrijdend vocaal ensemble dat zich toelegt op het repertoire van de meesters van de 16e-eeuwse polyfonie. Het is opgericht op initiatief van Adrien Alix en staat onder zijn leiding.

Een eerste kennismakingsbijeenkomst is gepland op zaterdag 9 mei van 14.00 tot 18.30 uur in het dorp Terdeghem, tussen Hazebrouck (FR) en Poperinge (BE). Inschrijven kan via dit formulier!

Het nef[f] belooft ons aan boord te gaan van een ideaal vaartuig 
voor een bijzondere reis tussen buren die elkaar maar al te vaak negeren, 
om een nieuwe familie te vormen die rijk is aan diversiteit; 
het is ook een eerbetoon aan de beuken van de Vlaamse kerken 
waarvan de dakconstructies meestal zijn gebouwd als omgekeerde scheepsrompen 
en een ideale akoestiek bieden voor meerstemmige zang, die tegelijkertijd helder en vol klinkt;
en het is misschien ten slotte een herinnering aan het schip der dwazen, een populaire allegorie 
in de culturen van Noord-Europa aan het begin van de Renaissance.

In het hart van de nef[f] staan drie kernideeën centraal:

• De nef[f] is ontstaan op de Frans-Belgische grens, op het snijvlak van twee taalgebieden, en is van nature meertalig. Er zullen dan ook verschillende talen worden gesproken en gezongen, met op de eerste plaats het Frans en het Nederlands.
• Het is een echte leer- en opleidingsruimte, waar kennis wordt opgedaan en uitgewisseld, op een collectieve en vrolijke manier. Er wordt gewerkt aan een programma met muziekstukken, maar er wordt ook gediscussieerd over musicologie, geschiedenis, retoriek...
• Het repertoire van de nef[f] is 500 jaar oud, maar de interpretaties zijn van vandaag! Tijdens de concerten zullen dan ook verschillende werkwijzen worden uitgeprobeerd: ruimtelijke beleving, arrangementen, projectie..., om een vernieuwde kijk op de werken te bieden.

Ter gelegenheid van de oprichting van nef[f] draagt het programma de titel Maîtres anciens · Oude meesters. Het zal de grote namen van de Frans-Vlaamse school uit de 16e eeuw in de schijnwerpers zetten, van Josquin des Prés tot Giaches de Wert.

De artistieke leiding van het ensemble is in handen van Adrien Alix, die de repetities zal begeleiden. Deze vinden plaats in de vorm van maandelijkse sessies in het weekend, afwisselend aan de ene of de andere kant van de grens, en er zullen regelmatig professionele zangers aan deelnemen, zoals Alice Fagard, tevens medeoprichtster van Les Tritons réunis.

De eerste concerten staan gepland voor de Europese Erfgoeddagen, op 19 en 20 september 2026, met medewerking van Leyokki, een digitale kunstenaar, en de violisten van Archipel consort.

Op zaterdag 9 mei vindt er van 14.00 tot 18.30 uur een ontmoeting van een halve dag plaats tussen Hazebrouck (FR) en Poperinge (BE). We zullen gezamenlijk en in kleine groepen werken aan partituren van de Frans-Vlaamse school.

Om u in te schrijven voor deze ontmoeting hoeft u alleen maar dit formulier in te vullen!

In de 15e en 16e eeuw kwamen de beste zangers en componisten uit Vlaanderen, die uitgestrekte regio die zich uitstrekt van Artois tot Holland. Hun talenten werden ingezet aan alle Europese hoven en in alle Europese kapellen. De zogenaamde „Frans-Vlaamse“ school vestigde zich zo van Amsterdam tot Rome, van Madrid tot München.

Door de expressiviteit van de zang te combineren met contrapuntische vaardigheid en muzikale retoriek, ontwikkelden deze zes generaties componisten een vruchtbare stijl die zich ontvouwde in een grote verscheidenheid aan vormen, van de mis tot het madrigaal en het lied, en die een grote invloed zou uitoefenen op de barokmuziek.

De Frans-Vlaamse polyfonie, die voornamelijk vocaal is en uit 3, 4 of 5 stemmen bestaat, vereist een aandachtig luisteren en een grote betrokkenheid bij het collectieve muzikale discours, zonder echter al te veeleisend te zijn op het vlak van zangtechniek. Het is dus een repertoire dat zeer geschikt is voor verlichte amateurs.

Josquin des Prés, overleden in 1521 in Condé-sur-l’Escaut, meester van Nicolas Gombert, waarschijnlijk geboren in La Gorgue, kinderkoorleider in de kapel van Karel V van 1529 tot 1540; Thomas Créquillon, eveneens kapelmeester van Karel V in Brussel, overleden in Béthune in 1557 en meester van Pierre de Manchicourt, die in 1564 in Madrid zou overlijden; vervolgens Roland de Lassus, geboren in Bergen en overleden in München in 1594; Giaches de Wert, waarschijnlijk geboren in Gent, overleden in Mantua in 1596; vóór hem, Adrian Willaert, geboren in Brugge, kapelmeester van de basiliek van San Marco in Venetië van 1527 tot aan zijn dood in 1562; of nog Jacques Arcadelt, afkomstig uit Namen, die in 1568 in Parijs stierf na een tiental jaar in Rome te hebben gewerkt…